4/12/16

Οι εικόνες του τεύχους προέρχονται από την έκθεση Οι Απόντες, που πραγματοποιείται στο Μουσείο Φρυσίρα (Μονής Αστερίου 3, Πλάκα, Αθήνα). Μέχρι 31/12

Νίκος Κεσσανλής, Άτιτλο, μικτή τεχνική, 180 x 180 εκ.

Σοσιαλιστές και αναρχικοί στα τέλη του 19ου αιώνα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

ΤΟΥ ΑΛΚΗ ΡΗΓΟΥ

Αποτελεί ιδιαίτερη ευχαρίστηση, να καλείσαι να προλογίσεις την έκδοση της διπλωματικής εργασίας ενός μεταπτυχιακού σου φοιτητή. Πρόκειται για εργασία που προσεγγίζει, με εντυπωσιακή βιβλιογραφική πληρότητα, μια λίγο πολύ αγνοημένη περίοδο, εμφάνισης των πρώτων συστηματικών αναρχικών και σοσιαλιστικών συλλογικοτήτων στον κοινωνικό μας σχηματισμό. Οριοθετημένη η εργασία μεταξύ της ίδρυσης του «Δημοκρατικού Συνδέσμου του Λαού» στην Πάτρα στα 1877 και την έκδοση του Κοινωνικού μας ζητήματος του Γεωργίου Σκληρού στα 1907, δεν αποτελεί μια απλή ιστορική καταγραφή γεγονότων και προσώπων που έδρασαν αυτή την περίοδο στους συγκεκριμένους ιδεολογικοπολιτικούς χώρους που αναφέρεται, αλλά ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό εγχείρημα προσέγγισης των συνθηκών μέσα στις οποίες εμφανίστηκαν και έδρασαν . Με σαφή μαρξιστική μεθοδολογική πειθαρχία, ο συγγραφέας, για να προσεγγίσει τον χώρο, τον χρόνο, τις οικονομικοκοινωνικές συνθήκες και τις ιδεολογικοπολιτικές αναφορές, των συλλογικοτήτων και των προσώπων που εξετάζει, αναμετριέται με όλες τις μέχρι σήμερα κατατεθειμένες αναλύσεις για την περίοδο, μη διστάζοντας να συγκρουσθεί με κυρίαρχες λίγο πολύ απόψεις , προβάλλοντας την δική του θεώρηση-εξήγηση. Δεν έχει σημασία αν συμφωνεί τελικά κανείς με την ανάλυση που προτείνει, ως προς τη θέση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού στο διεθνή καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας· οφείλει να σεβαστεί ότι στην άρθρωση του επιχειρήματός του, καταθέτει με εντιμότητα όλες τις απόψεις και διαλέγεται ισότιμα με αυτές, βασιζόμενος στη δική του τοποθέτηση, κυρίως στα έργα του Μαρξ «Προκαπιταλιστικοί οικονομικοί σχηματισμοί» και του Λένιν «Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία», ξεκαθαρίζοντας από την αρχή, ως προς το δεύτερο βιβλίο, πως σε καμιά περίπτωση δεν υπονοεί ένα μηχανιστικό συσχετισμό του ρωσικού και ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού.

Άτιτλο

Βογκάει το κύμα
Γλιστράει το χρήμα
Θεέ μου, τι κρίμα
Ρήτορες θορυβούν στο βήμα
Οι σοφοί σιωπούν στο μνήμα
Κι εγώ γράφω ποίημα
Της γλώσσας μουντό ίζημα
Με του αέρα το φύσημα
Να στείλω επείγον μήνυμα
Moraliaminima

Τζίνα Πολίτη

Το σύγχρονο υπαρξιακό περιθώριο

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Χρήστος Καπράλος, Άτιτλο, 1973, μικτή τεχνική, 50 x 110 εκ.


ΧΡΥΣΟΞΕΝΗ ΠΡΟΚΟΠΑΚΗ, Λευκό μακρύ παλτό και άλλες ιστορίες, εκδόσεις Μανδραγόρας, σελ. 90

Με τα χρόνια, και τα χιλιάδες βιβλία που έρχονται στην εφημερίδα, όταν πιάνω ένα καινούριο βιβλίο στα χέρια μου και το ανοίγωστην πρώτη σελίδα, ήδη λειτουργεί η πίεση του ερωτήματος περί τίνος πρόκειται. Αν είναι άξιο λόγου, αν δικαιούται το χρόνο μιας συστηματικής ενασχόλησης.Αλλά και με τα χρόνια που επιμελούμαι κείμενα και βιβλία, την πρώτη σελίδα κάθε καινούριου βιβλίου την ακτινογραφώ, θα έλεγα οριζοντίως και καθέτως, από την άποψη της γλωσσικής οργάνωσης του λόγου.Αυτά, εν πολλοίς, καθορίζουν την είσοδό μου στο βιβλίο, δημιουργούν κάποιες πρώτες, αλλά ισχυρές παραμέτρους της ανάγνωσης και πρόσληψής του, οι οποίες βέβαια μερικές φορές ανατρέπονται, ή υπερκαλύπτονται από άλλες, όμως τις περισσότερες φορές καθορίζουν τη στάση μου απέναντι σεκάθε βιβλίο.
Ίσως κάτι τέτοιο να ακούγεται ως συνώνυμο της προχειρότητας, ή και ως έκφραση κάποιου υπερφίαλου εγώ. Ας είναι. Η τέχνη της ανάγνωσης είναι απαιτητική, γιατί η ανάγνωση δενείναι μια δραστηριότητα του λεγόμενου ελεύθερου χρόνου, αφού τέτοιος χρόνος απλώς δεν υπάρχει. Χρόνος είναι μόνο ο βιωμένος χρόνος, όπως θα μας πει και το βιβλίο που παρουσιάζουμε εδώ.
Τα προηγούμενα όμως ισχύουν, γιατί, σε κάθε περίπτωση, το κάθε βιβλίο είναι ένα κείμενο. Και αν ως κείμενο, ήδη η πρώτη σου σελίδα, ακόμα και η πρώτη του παράγραφος, δεν πιστοποιεί ότι ο συγγραφέας κατέχει τη γλώσσα, ότι έχει αναμετρηθεί με τη γλωσσική επάρκεια του κειμένου του, τότε, όσα προτερήματα ενδεχομένως και να έχει η γραφή του, τίθεται υπό αίρεση το αν πρόκειται για λογοτεχνικό κείμενο. Ας δούμε λοιπόν την πρώτη παράγραφο του ανά χείρας βιβλίου.

Ο ουτοπισμός της βίας του Thomas Munzer και ο Ερνστ Μπλοχ

Μια απορία και μια προσπάθεια ερμηνείας

ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΡΟΖΑΝΗ

Στο κλασικό έργο του, Thomas Muzner, ο θεολόγος της επανάστασης, ο Ερνστ Μπλοχ αποφαίνεται σχετικά με τον ουτοπισμό της βίας του Munzer: "Αλλά, μόνο ο άνθρωπος έχει πρόσβαση σε όλα τα πράγματα και γι’ αυτό είναι σε θέση να απαρνηθεί ελεύθερα το κακό, στο οποίο υποπίπτει. Τίποτα έξω από τον εαυτό του δεν του το απαγορεύει· το παιδί είναι αθώο και έχει μόνο την ικανότητα να αμαρτήσει, αλλά αυτή η βούληση μπορεί να εξαλειφθεί. Οι μόνοι που διαφθείρουμε τα πράγματα είμαστε εμείς· το κακό που συσσωρεύεται μέσα μας είναι ανίκανο, αν εμείς οι ίδιοι το απορρίψουμε. Μιλώντας για τον ‘άξεστο άνθρωπο’, ο Muzner λέει ότι αυτός ο ίδιος και όχι ο Θεός τον κρατά μέσα στο κακό, και προσθέτει: ‘Αχ! αν αυτό το γνώριζαν οι φτωχοί, οι απόβλητοι χωρικοί, θα τους ήταν αρκετά χρήσιμο!’. Αν ο άνθρωπος απελευθερωθεί από το βάρος, αρνείται ενεργητικά όλους τους ισχυρούς του κόσμου, και ο κόσμος δεν εγκαταλείπεται πλέον ούτε στην κυριαρχία, ούτε στην καταπίεση. Αν ψάχνει μέσα στον εαυτό του και μέσα σε κάθε άλλον το μικρό, το αδύναμο, το νοσταλγικό, το αναγκαίο, και αυτά σέβεται, ‘τότε ο ισχυρός θα παραχωρήσει τη θέση του στο αδύναμο και θα ντροπιασθεί μπροστά του’. Οι άνθρωποι εκδιώκουν μέσα από τον εαυτό τους τούς κυρίαρχους· είναι ελεύθεροι να το κάνουν αυτό· ο φόβος και ο σεβασμός θα αποκατασταθούν επιτέλους στη σωστή τους θέση".1
Με αυτούς τους όρους και με αυτό το πνεύμα ο Μπλοχ εκφράζεται σχετικά με τον χιλιαστικό εκκοσμικευμένο ουτοπισμό της βίας του Muzner. Επιχειρεί με όρους εσωτερικότητας να προβάλει την τραγωδία του ταξικού πολέμου με τον οποίο ο ουτοπισμός του συγκεκριμένου της μαρξιστικής ιστορικότητας έντυσε τον βίο και τη δράση του "μεγαλοποιημένου", όπως τον ονομάζει ο Norman Cohn2, Muzner. Επιχειρεί επίσης να διαφοροποιήσει το όραμα της καταστροφής, που το βασίλειο του Θεού, όπως το οραματίσθηκε ο Muzner, αντλώντας από τις βιαιότερες πηγές του προφητικού κύκλου της Παλαιάς Διαθήκης, επέβαλε μέσω της εγκόσμιας εξέγερσης, από τον ειρηνικό εκκοσμικευμένο ουτοπισμό του θεολογικού βασιλείου του Θεού. Στο τέλος σχεδόν του έργου του, ο Μπλοχ γράφει: "Ψηλά, πάνω από τα ερείπια και τις θρυμματισμένες σφαίρες του πολιτισμού αυτού του κόσμου, λάμπει το πνεύμα της αξερίζωτης ουτοπίας, βέβαιης για πρώτη φορά για τον ακραίο της πόλο, τον πλέον μύχιο [...] μέσα στην εγκατοίκηση της απόλυτης εκδήλωσης του εαυτού μας. Έτσι τελικά συνεννοούνται ο μαρξισμός και το όνειρο του απροϋπόθετου στην ίδια διαδρομή, στο ίδιο πρόταγμα της αποστολής..."3.

Η παρακμή της αυτοκρατορίας

ΤΟΥ ΙΟΡΔΑΝΗ ΚΟΥΜΑΣΙΔΗ

Νίκος Χουλιαράς, Νύχτα, 1988, ακρυλικό, 48 x 56 εκ.


ΦΙΛΙΠ ΜΑΓΙΕΡ, Αμερικάνικη σκουριά, Μετάφραση Κωνσταντίνος Ματσούκας, εκδόσεις Καστανιώτη, σελ.

Τα τελευταία χρόνια διαβάζουμε όλο και περισσότερους συγγραφείς που επιλέγουν ως σκηνικό δράσης την αμερικάνικη ενδοχώρα, ως έκκεντρη αντίστιξη με τις πολυεξιστορούμενες μητροπόλεις όπως είναι η Νέα Υόρκη ή το Λος Άντζελες. Πέραν του Τζόναθαν Φράνζεν και ασφαλώς του Κόρμαν Μακ Κάρθυ, πεζογράφοι όπως η Αν Πρου διαβάζονται πλέον και εκτός ΗΠΑ.
Η επιλογή της αμερικάνικης ενδοχώρας ως αφηγηματικό σκηνικό ακολουθεί την παράδοση συγγραφέων όπως ο Φώκνερ, η Κάρσον ΜακΚάλλερς, με ορόσημο βέβαια το Ontheroad – Στο Δρόμο του Τζακ Κέρουακ.Το ίδιο τοπίο εμφανίζεται όλο και περισσότερο και στον αμερικάνικο κινηματογράφο της τελευταίας δεκαπενταετίας, σε φιλμ που βρίσκουν διανομή και κοινό στην Ευρώπη – ενδεικτικά, Νεμπράσκα,Η γη της ελευθερίας, Μην Ξαναγυρίσεις(οι δύο τελευταίες μάλλον συγκροτούν μια νέα αμερικανική περίοδο του Βιμ Βέντερς σαν συνέχεια του Παρίσι-Τέξας) ενώ είχαν προηγηθεί το Γλυκό Πεπρωμένο, το Καφέ Βαγδάτη κ.ο.κ. Δίνω έμφαση και στις κινηματογραφικές αναφορές καθώς στο σελιλόιντ η αμερικανική ενδοχώρα εμφανίζεται περίπου ως  πρωταγωνίστρια, ως κυρίαρχη εικόνα. Θέτω μια επιπλέον ειδολογική διάκριση,βάζοντας στην άκρη τα μυθιστορήματα που γράφτηκαν (και συνεχίζουν να γράφονται) με πεδίο αναφοράς και δράσης τον αμερικάνικο Νότο, αλλά είχαν ως θεματικό επίκεντρό τους το φυλεκτικό ζήτημα.
Ο Φίλιπ Μάγιερ, λοιπόν, ανήκει στη νεότερη γενιά αμερικάνων πεζογράφων (γεν. το 1974). Η Αμερικάνικη Σκουριά υπήρξε από τα πιο πολυσυζητημένα μυθιστορήματα στο γύρισμα της δεκαετίας που διανύουμε–ενδεικτικά, ο Guardian το αποκάλεσε χαρακτηριστική φωνή από το μαλακό υπογάστριο της Αμερικής.

Το καλειδοσκοπικό σύμπαν του Θωμά Κοροβίνη

Νίκος Κεσσανλής, Άτιτλο, μικτή τεχνική, 180 x 225 εκ.


ΤΗΣ ΕΥΗΣ ΚΟΥΤΡΟΥΜΠΑΚΗ

Ο Θωμάς Κοροβίνης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν ένας άνθρωπος με πολυσχιδή δημιουργικότητα. Φιλόλογος, ερευνητής του ελληνικού και του τουρκικού λαϊκού πολιτισμού, συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών αλλά πάνω και περισσότερο απ’ όλα γραφιάς. Ο αφηγητής ενός πραγματικά καλειδοσκοπικού σύμπαντος!
Ενός σύμπαντος που μέσα σ’ αυτό οικοδόμησε το δικό του “Εικονοστάσι Ανωνύμων Αγίων”, στο οποίο παρελαύνουν ταυτόχρονα ο Παπαδιαμάντης και η Φαχισέ Τσικά, η Μπέλλου, η Ζηνοβία και οι τούρκοι ποιητές, η Μαρίκα του 55, ο Αριστείδης Παγκρατίδης με τον Μουσχουντή, ο Καραγκιόζης και ο Κούδας, ο Γιώργος Ιωάννου, η Ζωή Καρέλλη με τον Χριστιανόπουλο, ο Αναγνωστάκης με τον Μπεναρόγια και τον Νίκο Αλέξη Ασλάνογλου, η Κουτουρντού Χανούμ με τους δακτυλοδεικτούμενους αριστερούς της Τούμπας, τα κουρέλια του παράδεισου του Κανάλ ντ΄Αμούρ και τόσοι και τόσοι άλλοι. Όλοι αυτοί και άλλοι τόσοι σ’ ένα άπατο πηγάδι χωρίς σχοινί, παλεύουν με το σύμπαν, χορεύουν ένα μακρύ ζεϊμπέκικο στην “Όμορφη Νύχτα”, και η ζωή κυλάει στις φλέβες τους σαν ψέμα.
Μια πολλές φορές άγρια τοπιογραφία, μα ευφυής και συγκινητική συνάμα, κεντημένη με λέξεις. Μια αέναη περιπλάνηση των σωμάτων, ένα ταμπλό βιβάν που το συνέχουν τραγούδια Γιαννιώτικα, Σμυρνιώτικα, Πολίτικα, μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα, λυπητερά. Ευλαβέστατος συντηρητής της ζώσας μνήμης, με τη γραφή του διαφυλάσσει παντί σθένει ένα κομμάτι από την κουλτούρα εποχών που είχαν κάτι να μας πουν. Σ’ αυτή τη ζώσα μνήμη, δύο πόλεις-σταθμοί είναι οι αγιάτρευτες εμμονές του Θωμά Κοροβίνη.

Ποίηση και αξίες

Ως πνευματική δημιουργία, η ποίηση αποτελεί εξ ορισμού, πολιτισμική αξία. Ανήκει συνεπώς στη σφαίρα των ανώτερων αξιών. Οι ανώτερες αξίες είναι ταυτοχρόνως και ηθικές αξίες. Η ποίηση συμμετέχει στο ηθικό σύμπαν των αξιών αλλά με τους οικείους τρόπους, οι οποίοι δεν συνάδουν υποχρεωτικά προς τις ηθικές αξίες, όπως γίνονται κατανοητές βάσει ενός δεδομένου ήθους, δηλαδή μιας ορισμένης ιεραρχίας αξιών. Αν υποτεθεί λοιπόν ότι διαθέτουμε μια ορισμένη ιδέα περί ποιήσεως, τί γνωρίζουμε για τις αξίες που αποτελούν καθημερινὸ ψωμοτύρι παντός είδους συζητήσεων;
Είναι χαρακτηριστικό ότι στη γλώσσα μας δεν αναπτύχθηκε ιδιαίτερη φιλοσοφία των αξιών για να ξέρουμε τι ακριβώς λέμε. Ό,τι γνωρίζουμε γύρω από το πρόβλημα των αξιών, το γνωρίζουμε από τη νεώτερη φιλοσοφία της φαινομενολογίας και μάλιστα κατά τρόπον συγκεχυμένο και μη συστηματικό. Ζούμε και αναπνέουμε στον κόσμο των αξιών, χωρίς να έχουμε στην κατοχή μας τα απαιτούμενα εργαλεία για τη διάκριση και την κατανόησή τους. Και γι’ αυτό περιπίπτουμε νομίζω σε σοβαρά σφάλματα όσον αφορά την εκτίμηση και αξιολόγηση των πνευματικών μας έργων και συνεπώς της ποιήσεως. Χωρίς ειδική και μεθοδική αναρώτηση πάνω στο ζήτημα των αξιών, θα βολοδέρνουμε ανάμεσα στους καημούς της Ελληνικότητας και τον προοδευτισμό, που καθορίζουν και τα όρια της αισθητικής μας συνείδησης.
Δεν γνωρίζω ούτε μία ελληνική μελέτη σχετικά με τις αξίες που εκφέρονται συνεπτυγμένως ή διεπτυγμένως στα λογοτεχνικά μας έργα. Γνωρίζω μόνο την αξία που τους αποδίδεται από αισθητικής ὴ ιδεολογικής απόψεως, χωρίς ιδιαίτερη προβληματισμό γύρω από το βαθύτερο πνευματικό τους νόημα. Το γεγονός πχ. ότι η αισθητική ενός ταλαντούχου ποιητή σαν τον Ρίτσο μετατρέπει τις χριστιανικές σε ταξικές αξίες ιδιοποιήσεως δεν φαίνεται να απασχολεί κανένα. Σήμερα, το θετικό πρόσημο «προοδευτικός» μοιάζει να συνιστά καθοριστικό στοιχείο ως προς την αξία της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας. Τί σημαίνει όμως «προοδευτισμός»; Κατά πόσον είναι ασφαλής η διαφωτισμένη πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα βαδίζει προς το καλύτερο; Και από πού συνάγεται ότι η ποίηση πρέπει να ενστερνίζεται παρόμοια οράματα και ελπίδες; Έναντι του προοδευτισμού, στέκει το πνεύμα της συντήρησης που κοιτάζει με βλοσυρό, και μάλιστα εχθρικό, μάτι κάθε νεωτερισμό. Δύο διαφορετικά ήθη, δύο διαφορετικές ιεραρχήσεις του κόσμου. Κανένα σπουδαίο ποίημα όμως δεν αρκείται στην έκφραση ενός καθορισμένου ήθους. Συμβαίνει μάλιστα το αντίθετο, να αναδεικνύονται αδιάγνωστες πτυχές ενός συγκεκριμένου ήθους μες από την προσωπική ή απρόσωπη ποίηση.

Ένα adios γεμάτο χαρμολύπη

Γιώργος Λάππας, Διπλό κεφάλι, 1984, κόκκινο ύφασμα και γύψος, 35 x 35 x 25 εκ.


Στην Κούβα, Μπολιβάρ, στην Κούβα. Μ’ ένα παλιό καράβι να αγναντεύει το λιμάνι της Αβάνας. Και μια σημαία στο κατάρτι που έγραφε "ζήτω η επανάσταση". Και το πλήθος των Κουβανών γύρω από την σωρό αυτού που έφυγε. Μια στάχτη όνειρα, σκεφτόταν ο ερημίτης, όταν περπατούσε στην πλατεία της Επανάστασης. Κρατούσε το παιδί, που απορημένο έβλεπε τον κόσμο να κλαίει. Για την αξιοπρέπεια κλαίνε. Για την περηφάνια που τους έδωσε πριν από χρόνια. Κι αν σκιάστηκε το όραμα από λάθη ή επιλογές που δεν βοηθούσαν υπάρχει ακόμη στις καρδιές των ανθρώπων.
Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που ο Φιντέλ και ο Τσε έδιναν πίσω στον λαό της Κούβας αυτό που του είχαν κλέψει τα αρπακτικά της γείτονος. Αλλά σήμερα ο ερημίτης έβλεπε το τότε σαν σήμερα. Το παιδί δεν μπορούσε να καταλάβει αυτή τη θλίψη. Έτσι έπρεπε, τα παιδιά να μην φορτώνονται με θλίψη, ακόμα και όταν η θλίψη αφορά κάτι γενικό. Έψαχνε μια στάλα χαράς να δώσει στο παιδί τούτη την δύσκολη μέρα. Ξέρεις, του είπε, ακόμα και στη μεγάλη θλίψη μπορείς να βρεις αποκούμπι χαράς, γιατί αυτή η θλίψη είναι απότοκο μιας χαράς που κάποτε γεννήθηκε. Είναι μια θλίψη που δίνει κίνητρο για δημιουργία, άρα χαρά γεννά.
Εσύ γνώρισες πολλές φορές τη θλίψη; ρώτησε το παιδί. Ο ερημίτης το κοίταξε, κι ένα χαμόγελο χαράκτηκε στο πρόσωπό του. Η θλίψη, του είπε, είναι μια διαρκής συντρόφισσα, απλώς κάποιες στιγμές παραμερίζει για να έρθουν οι σταγόνες της χαράς.Οι Κουβανοί χόρευαν στους δρόμους και στις πλατείες και τα τραγούδια κρύβαν μέσα τους μια ανυποχώρητη ελπίδα. Nopassaran, αυτό συνέχεια θύμιζαν οι νότες, οι πληγωμένες νότες. Σ’ ένα καφέ της πλατείας ο ασκητής είδε την αγαπημένη του φίλη. Κι εσύ εδώ; τη ρώτησε. Δεν θα μπορούσα να λείψω, του απάντησε. Να μία που παντρεύτηκε την θλίψη, είπε ο ασκητής χαμογελώντας. Εκείνη του χάρισε ένα χαμόγελο, ένα χαμόγελο που τα έκλεινε όλα μέσα του.

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια διεθνιστού

Παίζεις με την Τυφλότητα των ανθρώπων
Και σε λέν Φιδέλ!
Μα ποιος πιστός και ποια πίστη δεν πεθαίνει;

Γενειοφόροι των βουνών και των τελμάτων της εξουσίας
Περιστοιχίζουν τη φλεγόμενη σορό

Πιο κει απ’ το Άγαλμα της Ελευθερίας
έγκλειστοι
οι νεκροί αδελφοί αδιάκριτα φτάνουν
στο σαλόνι οικογενειών ευλαβών
κρατούν συντροφιά σε κατατονικούς ασιάτες,
φυματικούς λατινοαμερικάνους,
πεινασμένους αφρικάνους
ως και τα ναυλοχούντα καγκουρό
ανεμίζουν ξερόχορτα σφυροδρέπανα

Φτωχά παιδιά, μάρτυρες
στα άσυλα ανισοτήτων
μόνο γερμανικά άρβυλα φορούν
Μια ιταλία βουλιάζει στις πορτογαλικές ακτές
ποταμών ισπανικών πλημμύρες
αγκαλιάζουν μέχρι τη νίκη πάντα
την καταστραμμένη ελλάδα

Μια χώρα με το παράξενο όνομα τουρκία
διασχίζει την έρημο του Τρόμου
στον Αιώνα των Απελευθερώσεων

Να ’σαι καλά του Χαλεπιού ανώνυμο
κορίτσι σαρανταπληγιασμένο,
φυγάδες προς τη λαθραία χώρα
που τη βάφτισαν ευρώπη, σε τραγουδούν

Η υπερήφανη Αβάνα ένα μυθικό δέρας!
Και οι διάβολοι έτοιμοι για των ψυχών το πάρσιμο

Κωπηλατώ με την Αργώ άπιστος

σαν ποιητής, σιωπηλός


Γιώργος Κ. Μύαρης  

Ο ζωγράφος του μήνα

Ο ζωγράφος του Δεκεμβρίου είναι ο Νίκος Βρούβας. Γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ της Αθήνας (2007-2012) ζωγραφική με δάσκαλο τον Μάριο Σπηλιόπουλο και κεραμική με δάσκαλο τον Παύλο Παλτόγλου. Έχει συμμετάσχει σε ποικίλες ομαδικές εκθέσεις, όπως η «AICA Hellas», στην γκαλερί Ζουμπουλάκη(2015), στην Αθήνα, η «Απόφοιτοι Γ΄Εργαστηρίου ΑΣΚΤ», στην Πινακοθήκη Γρηγοριάδη, στο Μαρούσι, η «Ετερότητα ως καθρέπτης της ταυτότητας», στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα», στο Θησείο,η «Ανθρωποκεντρικές Προσεγγίσεις», στην Art Prisma Gallery, στον Πειραιά, το Διεθνές Φεστιβάλ της Πάτρας/ RECulture «Τέχνη μη Τέχνη», στην Πάτρα (2016). Έκανε την πρώτη ατομική παρουσίαση του έργου του το 2016, υπό τον τίτλο «Operabuffa», στην Art Prisma Gallery, στον Πειραιά, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Μπίας Παπαδοπούλου.
Ο κόσμος του Βρούβα συγκροτείται από ένα φανταστικό θίασοτερατωδών, ανθρωποειδών όντων, που επιχειρούν απεγνωσμένα να καλύψουν τη σχιζοειδή οντότητά τους μέσα στις απεγνωσμένες κινήσεις των μυών και των μελών τους. Είναι οιγελωτοποιοί του παρελθόντος και οι κλόουν του παρόντοςπου φοβούνται, όχι δίχως λόγο, τα μικρά παιδάκια στις επιτηδευμένες γιορτές των γενεθλίων τους. Πλάθονται με πηλό ως πρωτόγονες προτομές με ανισομεγέθη χαρακτηριστικά που εκτείνονταιή βυθίζονται μέσα στην ύλη από τα οποία είναι φτιαγμένα, έτσι ώστε να μεταλλάσουν το βεβιασμένο χαμόγελο σε μορφασμό του πόνου και το θλιμμένο βλέμμα σε ένα τραυματισμένο από γροθιά μάτι.Σμιλεύονται ως γλυπτά ανάπηρων και ξυλοπόδαρων που επιχειρούν να ορθοποδήσουν και να ισορροπήσουν. Γράφονται ως στροβιλιζόμενες, πολύχρωμες φιγούρες πάνω στον καμβά μετις επιθετικές, πινελιές του εκφραστή της ομάδας της «Απόσχισης», Όσκαρ Κοκόσκα, στη στροφή του 19ου προς τον 20ό αιώνα.Αποτυπώνονταιως κυρτωμένες, συμπυκνωμένες μέσα σε παχιά χρωματικά στρώματα, φόρμες του ιδιότυπου εξπρεσιονιστή ΧαΐμΣουτίν. Καταγγέλλουν, εν τέλει, τον βαθύτραυματισμό του ανθρωπισμού των ημερών μας μέσα στη δίνη του νεοφιλελεύθερου καιροσκοπισμού. Και προβάλλουνμε τα μέσατης τέχνης μιαν αισθαντική στάσης της ζωής και της τέχνης.

ΛΗΔΑ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ