Παρών σε όλους τους αγώνες

Άλκης Ρήγος

1946-2026

Του Κώστα Γαβρόγλου

Δεν είναι πια μαζί μας μία από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες του πανεπιστημίου στη χώρα μας.
Ο Άλκης Ρήγος, για δεκαετίες μετά τη Μεταπολίτευση και μέχρι πρόσφατα, ήταν παρών σε όλους τους αγώνες για ένα δημόσιο και δημοκρατικό πανεπιστήμιο, και σε όλες τις περίπλοκες φάσεις μετασχηματισμού της Ανανεωτικής Αριστεράς.
Ακούραστος, από τα πρώτα χρόνια συγκρότησης των συνδικαλιστικών οργανώσεων, συνέβαλε στην ανάδειξη ενός μέχρι τότε «αόρατου» κομματιού της πανεπιστημιακής κοινότητας. Οι βοηθοί και επιμελητές, στις έδρες των πανίσχυρων και εν πολλοίς αυταρχικών καθηγητών, απέκτησαν φωνή και αξιοπρέπεια μέσα από την απεργία των εκατό ημερών του 1978. Τα πανεπιστήμια παρέλυσαν και φάνηκε στην πράξη πως δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν χωρίς αυτό το προσωπικό, που μέχρι τότε κανείς δεν το θεωρούσε τόσο κρίσιμο κρίκο της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Στη διάρκεια της απεργίας, ο Άλκης ήταν πρόεδρος τους Κεντρικού Συμβουλίου (της τότε Ομοσπονδίας) του Επιστημονικού και Διδακτικού Προσωπικού. Το αίτημα για δυνατότητα μονιμοποίησης, ώστε μετά από κάποια χρόνια το προσωπικό αυτό να μην είναι έρμαιο των προσωπικών επιλογών του καθηγητή, και η κατάργηση της έδρας και αλλαγή του θεσμικού καθεστώτος των ακαδημαϊκών μονάδων στα πανεπιστήμια, ήταν τα βασικά αιτήματα. Η επιμονή του να προωθεί όπου μπορούσε, με τα γραπτά και τις ομιλίες του, τα αιτήματα που πολλοί –ακόμη και αρκετοί δημοκρατικοί καθηγητές− έβρισκαν συντεχνιακά, συνέβαλε αποφασιστικά στην αρχή του τέλους ενός πανεπιστημίου που ελάχιστα πια είχε να προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο.
Ο Άλκης ήταν κόκκινο πανί για πολλούς καθηγητές, που άρχισαν να διαισθάνονται ότι χάνουν τα προνόμιά τους και πως η συγκρότηση ενός δημοκρατικού πανεπιστημίου δεν ήταν πια μονάχα μια θεωρητική δυνατότητα. Ο Άλκης συνέχιζε να είναι παρών στις κινητοποιήσεις για τον νόμο 815, στις πρωτοφανείς δυναμικές φοιτητικές καταλήψεις σε όλα τα πανεπιστήμια της χώρας το 1979 και μέλος της Επιτροπής Πρυτάνεων για την αναμόρφωση του θεσμικού καθεστώτος, στην οποία εκπροσωπούσε το ΕΔΠ. Παρών και σε όλους τους αγώνες στη συνέχεια, για την κατοχύρωση των κατακτήσεων στον 1268, έναν από τους πρώτους νόμους που ψήφισε το ΠΑΣΟΚ. Και βέβαια παρών στους μαζικούς αγώνες ενάντια στην αλλαγή του Άρθρου 16, που είχε σχεδιάσει να προχωρήσει η Ν.Δ. το 2006, με Υπουργό Παιδείας την κ. Γιαννάκου, όταν, μετά από πολλές εβδομάδες κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να υποχωρήσει, μαζί και το ΠΑΣΟΚ που αρχικά στήριζε την αλλαγή του άρθρου.
Ο Άλκης, όμως, ήταν και ένα δραστήριο στέλεχος του ΚΚΕ Εσωτερικού. Μία εποχή που πολλοί έγραφαν με ψευδώνυμα για να μην εκτεθούν, ο Άλκης, με τα κείμενά του και τα κείμενα πολλών δασκάλων και καθηγητών μέσης εκπαίδευσης στο κόμμα, κατάφεραν να επεξεργαστούν μία από τις σημαντικές αρχές της Ανανεωτικής Αριστεράς, που ήταν η αυτονομία των μαζικών χώρων και η περίπλοκη σχέση των συνδικάτων με το κόμμα.
Λίγες και σκόρπιες σκέψεις για έναν αγαπημένο σύντροφο, έναν μειλίχιο άνθρωπο, που, με την γλυκύτητα των τρόπων του, άμβλυνε τις διαφορές ανάμεσα σε συντρόφους.

Δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 8/3/2026